Rohloff-naaf vs Pinion-versnellingsbak bij Velotraum-reisfietsen
Als fietswinkel gespecialiseerd in reisfietsen van Velotraum, merk je dat klanten vaak vragen hebben over de keuze van versnellingssystemen. Twee populaire opties zijn de Rohloff-naaf en de Pinion-versnellingsbak (soms informeel “Pionobox” genoemd). Beide systemen bieden intern geschakelde versnellingen, wat perfect past bij de robuuste en onderhoudsarme filosofie van Velotraum. Maar welke keuze past het beste bij welke fietser? In deze blog bespreken we de voor- en nadelen van beide systemen, welke varianten er zijn, en voor wie welke optie geschikt is.
Wat is de Rohloff-naaf?
De Rohloff Speedhub is een intern versnellingssysteem dat in het achterwiel zit (naaf). Het is al lange tijd een beproefd systeem, vooral populair bij toer- en reisfietsen vanwege zijn betrouwbaarheid en duurzaamheid.
Voordelen van de Rohloff-naaf
- Betrouwbaarheid & duurzaamheid
Rohloff bestaat al meer dan 20 jaar en de Speedhub is zeer beproefd. - Hoge efficiëntie
Volgens testen ligt de efficiëntie van de Rohloff rond de 94,5 %. - Minder gewicht op de trapas
Omdat de naaf in het achterwiel zit, blijft het zwaartepunt van de fiets relatief normaal. - Compatibiliteit
Je hebt geen speciaal frame nodig (in tegenstelling tot Pinion): Rohloff-naven kunnen in veel frame-ontwerpen ingebouwd worden. - Onderhoud
Het interval voor olieverversing is 5000 km voor de Rohloff. - Kosten
In sommige gevallen zijn fietsen met Rohloff iets goedkoper dan met Pinion.
Nadelen van de Rohloff-naaf
- Beperkter bereik
De gearrange is ongeveer 526%. - Grotere tussenstappen
De stappen tussen versnellingen zijn gemiddeld 13,6%, wat kan betekenen dat je meer verschil in cadans ervaart bij schakelen dan bij sommige andere systemen. - Geluid
Sommige naven maken een hoorbare “whirring” of zoem, vooral in bepaalde versnellingen (bijv. bij Rohloff in middelste of lagere versnellingen volgens gebruikers). - Onderhoud
Hoewel het onderhoud relatief laag is, moet je toch regelmatig de olie verversen (om de 5000 km). - Garantie
Rohloff biedt kortere garantie in vergelijking met Pinion (bijv. Rohloff 2 jaar vs. Pinion 5 jaar).
Wat is de Pinion-versnellingsbak (“Pionobox”)
De Pinion-versnellingsbak is een intern versnellingssysteem dat in de buurt van de trapas zit, oftewel rond de bottom bracket (crank-as). Het werkt als een versnellingsbak van een auto: tandwielen in assen, afgesloten in een behuizing, gevuld met olie.
Voordelen van de Pinion-versnellingsbak
- Groot bereik
De Pinion P1.18 (de 18-speed versie) biedt een bereik tot circa 636%. - Kleinere stappen
De stapgrootte tussen versnellingen is gemiddeld 11,5%, wat fijne en gelijkmatige veranderingen in cadans mogelijk maakt. - Gewichtsverdeling
Doordat de bak in het midden van de fiets zit, ligt het zwaartepunt lager en meer gecentreerd. - Stil
De Pinion loopt over het algemeen rustiger dan sommige andere systeem, zeker in de lage versnellingen. - Onderhoud
Olieverversing is pas nodig na ongeveer 10.000 km volgens Pinion. - Garantie
Pinion biedt vaak langere garantie – bijvoorbeeld 5 jaar. - Wielwissel
Doordat de versnellingsbak niet in het wiel zit, kun je relatief eenvoudig wisselen van wielset (bijv. voor winterbanden) zonder dat je aparte Pinion-wielen nodig hebt. - Minder kettingslijtage
Volgens de Fietsersbond is er minder kracht op de ketting, wat slijtage kan verminderen.
Nadelen van de Pinion-versnellingsbak
- Gewicht
De bak is zwaarder dan een Rohloff-naaf; plus het speciale frame voegt extra gewicht toe. - Efficiëntieverlies
Door de complexe interne tandwielconstructie is de efficiëntie iets lager dan bij Rohloff, met metingen rond 90,5%. - Prijs
Het is een van de duurdere systemen, zeker in combinatie met een Pinion-compatibel frame. - Schakelen
Voor soepel schakelen is het vaak nodig om iets de druk op de pedalen te verminderen (“back off”) bij het schakelen. - Service / reparatie
Als de bak defect is, vervang je de hele unit (of laat je hem retourneren) — in afgelegen regio’s kan dat lastiger zijn. Gebruikers op fora maken hier melding van. > “The one bad thing … is the ‘take up’ … If it shifts hard, relax tension.” - Special frame nodig
Een standaard frame is meestal niet compatible; je hebt een frame dat Pinion-bakken ondersteunt.
Welke varianten zijn er?
Rohloff-naaf
- Speedhub 500/14: dit is de klassieke Rohloff-naaf met 14 versnellingen en een bereik van ~526%.
- Behuizing / design is vrij universeel, dus je kunt deze naaf in veel verschillende frames of wielen laten bouwen.
Pinion-versnellingsbak
Pinion heeft meerdere modellen:
- P1.18: de 18-speed versie, met het grootste bereik (~636%).
- P1.12: 12 versnellingen, iets lichter, iets kleiner bereik.
- P1.9: 9 versnellingen, bijvoorbeeld handig voor e-bikes of lichtere toerfietsen.
- C1.12: Carbon- of lichtere versie van de 12-speed, afhankelijk van framespecificaties.
Welke optie past bij welke fietser ?
- Lange fietstochten / bikepacking
Beiden zijn uitstekend, maar Rohloff is al lang beproefd op wereldreisfietsen. Pinion biedt iets meer bereik en fijnere stapjes, wat vooral handig kan zijn bij variabel terrein. - E-bikes
Pinion werkt goed met e-bikes omdat de bak in het midden zit waardoor de gewichtsverdeling fijn is; maar Rohloff kan ook gecombineerd worden, afhankelijk van frame en motor. - Wisselende wielsets
Als je van plan bent om met verschillende wielmaten te rijden of te wisselen (bijv. winterbanden of modderige tochten), is Pinion aantrekkelijk omdat je niet meerdere interne naven nodig hebt. - Budgetbewuste reiziger
Rohloff kan financieel iets gunstiger zijn in aanschaf + onderhoud. - Minimaal onderhoud
Beide systemen zijn onderhoudsarm vergeleken met traditionele derailleurs, maar Pinion vereist minder frequente olie verversing.
De keuze tussen Rohloff en Pinion hangt sterk af van jouw prioriteiten als fietser:
- Kies Rohloff, als je waarde hecht aan bewezen robuustheid, iets lager gewicht in het systeem, en een systeem dat in veel frames past.
- Kies Pinion, als je het maximale bereik en fijne stapjes tussen versnellingen wil, samen met een laag en gecentreerd zwaartepunt, en je hebt geen bezwaar tegen een speciaal frame en iets hoger gewicht / prijspunt.
Voor Velotraum-reisfietsen is het belangrijk om deze afweging samen met de klant te maken. Velotraum biedt beide opties op veel van hun frames (bijv. de Finder is beschikbaar met Rohloff of Pinion) volgens de Velotraum-modelinformatie.